The h-index is an index that attempts to measure both the scientific productivity and the apparent scientific impact of a scientist. The index is based on the set of the scientist's most cited papers and the number of citations that they have received in other people's publications. The index can also be applied to the productivity and impact of a group of scientists, such as a department or university or country. The index was suggested by Jorge E. Hirsch, a physicist at UCSD, as a tool for determining theoretical physicists' relative quality and is sometimes called the Hirsch index or Hirsch number.

H-index from a plot of decreasing citations for numbered papers

The index is based on the distribution of citations received by a given researcher's publications. Hirsch writes:

A scientist has index h if h of [his/her] Np papers have at least h citations each, and the other (Np − h) papers have at most h citations each.

In other words, a scholar with an index of h has published h papers each of which has been cited by others at least h times. Thus, the h-index reflects both the number of publications and the number of citations per publication. The index is designed to improve upon simpler measures such as the total number of citations or publications. The index works properly only for comparing scientists working in the same field; citation conventions differ widely among different fields.

The h-index serves as an alternative to more traditional journal impact factor metrics in the evaluation of the impact of the work of a particular researcher. Because only the most highly cited articles contribute to the h-index, its determination is a relatively simpler process. Hirsch has demonstrated that h has high predictive value for whether a scientist has won honors like National Academy membership or the Nobel Prize. In physics, a moderately productive scientist should have an h equal to the number of years of service while biomedical scientists tend to have higher values. The h-index grows as citations accumulate and thus it depends on the 'academic age' of a researcher.

Hirsch suggested that, for physicists, a value for h of about 10–12 might be a useful guideline for tenure decisions at major research universities. A value of about 18 could mean a full professorship, 15–20 could mean a fellowship in the American Physical Society, and 45 or higher could mean membership in the United States National Academy of Sciences. Little systematic investigation has been made on how academic recognition correlates with h-index over different institutions, nations and fields of study.

The h-index has been characterized in terms of three natural axioms by Woeginger . The simplest of these three axioms states that by increasing the number of citations to a single article, the research index should not increase by more than 1.

Calculating h

The h-index can be manually determined using free Internet databases, such as Google Scholar or freeware such as Publish or Perish. Subscription-based databases such as Scopus and the Web of Knowledge provide automated calculators. Each database is likely to produce a different h for the same scholar, because of different coverage: Google Scholar has more citations than Scopus and Web of Science but the smaller citation collections tend to be more accurate. In addition, specific databases, such as Stanford Physics Information Retrieval System (SPIRES) can automatically calculate h-index for researchers working in High Energy Physics.

The topic has been studied in detail by Lokman I. Meho and Kiduk Yang.[5][6] Web of Knowledge was found to have strong coverage of journal publications, but poor coverage of high impact conferences. Scopus has better coverage of conferences, but poor coverage of publications prior to 1996; Google Scholar has the best coverage of conferences and most journals (though not all), but like Scopus has limited coverage of pre-1990 publications.[6] The exclusion of conference preprints is a problem for scholars in computer science, where conference preprints are considered an important part of the literature, but reflects common practice in most scientific fields where conference preprints are unrefereed and are accorded less weight in evaluating academic productivity. Google Scholar has also been criticized for producing "phantom citations," including gray literature in its citation counts, and failing to follow the rules of Boolean logic when combining search terms.[7] For example, the Meho and Yang study found that Google Scholar identified 53% more citations than Web of Knowledge and Scopus combined, but noted that most of the additional citations reported by Google Scholar were from low-impact journals or conference proceedings. It has been suggested that in order to deal with the sometimes wide variation in h for a single academic measured across the possible citation databases, that one could assume false negatives in the databases are more problematic than false positives and take the maximum h measured for an academic.


The h-index was intended to address the main disadvantages of other bibliometric indicators, such as total number of papers or total number of citations. Total number of papers does not account for the quality of scientific publications, while total number of citations can be disproportionately affected by participation in a single publication of major influence. The h-index is intended to measure simultaneously the quality and sustainability of scientific output, as well as, to some extent, the diversity of scientific research. The h-index is much less affected by methodological papers proposing successful new techniques, methods or approximations, which can be extremely highly cited



+ نوشته شده توسط قاسم موحدیان در پنجشنبه 1389/06/11 و ساعت 14:29 |
در این طبقه بندی وب سایت های فارسی و... مفید مطابق با رده بندی دهدهی دیوئی مرتب شده اند
در هر یک از موضوعات فرعی وب سایت های مربوط با آن موضع آورده شده است که در ادامه می بینید.


      010- كتابشناسي 
020-علوم كتابداري 
030- دايره المعارف ها 
050 - پيايندها و نشريات 
060-علوم موزه داري و سازمانها 
070- رسانه هاي خبري،روزنامه 
080- مجموعه هاي عمومي 
090 - نسخه هاي خطي  

  100-فلسفه و روانشناسي 

     110- مابعدالطبيعه(حكمت نظري)
     120- معرفت شناسي 
130- پديده هاي غيرطبيعي
     140- مكاتب وديدگاههاي خاص
     150- روانشناسي 
160- منطق
     170- اخلاق 
180- فلسفه قديم(قرون وسطي)
     190- فلسفه جديدغرب

   200- دين 

     01/297- اسلام شناسي 
076/297- معارف اسلامي 
141/297- قرآن 
156/297- قصص الانبياء 
1724/297- تفاسير قرآن
     218/297- احاديث 
297- اسلام 
353/297- نماز 
357/297- حج 
377/297- جهاد 

   300 - علوم اجتماعي 

     310- آمار عمومي 
320- علوم سياسي 
330- اقتصاد 
340- حقوق
     350- علوم اداري و نظامي 
360- مشكلات اجتماعي،انجمنها 
370- آموزش و پرورش 
380- بازرگاني،ارتباطات،حمل ونقل 
390- آداب و رسوم، آداب معاشرت 

   400 - زبان 

     0فا4- زبانهاي ايراني 
410- زبانشناسي 
420- زبان انگليسي 
430- زبان آلماني 
440- زبان فرانسوي
     450- زبان ايتاليايي
     460- زبان اسپانيايي و پرتغالي
     470- زبان ايتاليك لاتين
     480- زبان هلني يوناني
     490- ديگرزبان ها 

  500 - علوم طبيعي و رياضيات 

     510- رياضيات 
520- نجوم و علوم وابسته 
530- فيزيك 
540- شيمي،بلورشناسي
     550- زمين شناسي
     560- ديرينشناسي جانوري
     570- علوم زيستي 
580- علوم گياهي 
590- علوم جانوري 

   600 - تكنولوژي

     610- علوم پزشكي 
620- مهندسي 
630- كشاورزي 
640- اقتصاد 
650- مديريت 
660- مهندسي شيمي 
670- مصنوعات 
670- مصنوعات 
680- توليد 
690-ساختمان وساختمان سازي 

  700- هنرها 

     710- هنرطراحي شهري 
720- معماري 
730- هنرهاي تجسمي 
740- طراحي و هنرهاي تزييني 
750- نقاشيها 
760- هنرهاي گرافيكي 
770- عكاسي 
780- موسيقي 
790- سرگرميها و هنر نمايشي 

  800 - ادبيات 

     0فا8- ادبيات زبانهاي ايراني 
810- ادبيات آمريكايي
     820- ادبيات انگليسي 
830-ادبيات زبانهاي ژرمني
     840- ادبيات زبان هاي رومانس
     850- ادبيات زبان هاي ايتاليايي
     860- ادبيات زبان هاي اسپانيايي
     870- ادبيات زبان هاي ايتاليك
     880- ادبيات زبان هاي يوناني
     ادبيات ديگر زبان ها 

   900- جفرافيا و تاريخ 

     910- جغرافياي عمومي 
920- سرگذشتنامه هاي عمومي 
930- تاريخ جهان باستان
     940-تاريخ عمومي اروپا
     950- تاريخ عمومي ايران وآسيا 
960- تاريخ عمومي آفريقا
     970-تاريخ عمومي آمريكاي شمالي 
980-تاريخ عمومي آمريكاي جنوبي
     990-تاريخ عمومي ساير جهان 
+ نوشته شده توسط قاسم موحدیان در چهارشنبه 1388/12/12 و ساعت 15:16 |
آدرس وب سایت های ادارات کل کتابخانه های عمومی کشور

١ - آذربايجان شرقي : http://www.tabrizpl.ir
- آذربايجان غربي : http://www.orumiyehpl.ir 
٣ - اردبيل : http://www.ardabilpl.ir 
٤ - اصفهان : http://www.isfahanpl.ir 
٥ - ايلام : http://www.ilampl.ir 
٦ - بوشهر : http://www.boushehrpl.ir 
٧ - تهران : http://www.tehranpl.ir 
٨ - چهارمحال و بختياري : http://www.shahrekordpl.ir 
٩ - خراسان جنوبي : http://www.birjandpl.ir
۱۰- خراسان رضوي : http://www.mashadpl.ir 
١١ - خراسان شمالي : http://www.bojnordpl.ir 
١٢ - خوزستان : http://www.khozestanpl.ir 
١٣ - زنجان : http://www.zanjanpl.ir 
١٤ - سمنان : http://www.semnanpl.ir 
١٥ - سيستان و بلوچستان : http://www.zahedanpl.ir 
١٦ - فارس : http://www.farspl.ir 
١٧ - قزوين : http://www.qazvinpl.ir 
١٨ - قم : http://www.qompl.ir 
١٩ - كردستان : http://www.kordestanpl.ir 
٢٠ - كرمان : http://www.kermanpl.ir 
٢١ – كرمانشاه : http://www.kermanshahpl.ir 
٢٢ - كهگيلويه و بوير احمد : http://www.yasoujpl.ir 
٢٣ - گلستان : http://www.golestanpl.ir 
 ٢٤ - گيلان : http://www.gilanpl.ir 
 ٢٥ - لرستان : http://www.lorestanpl.ir 
 ٢٦ - مازندران : http://www.mazandaranpl.ir 
 ٢٧ - مركزي : http://www.markazipl.ir 
 ٢٨ - هرمزگان : http://www.hormozganpl.ir 
 ٢٩ - همدان : http://www.hamadanpl.ir 
 ٣٠ - يزد : http://www.yazdpl.ir

+ نوشته شده توسط قاسم موحدیان در چهارشنبه 1388/12/12 و ساعت 14:40 |

نرم افزارهاي open source



نرم افزارهاي كد منبع باز، انقلابي در صنعت نرم افزار مي باشد. در اين سيستمها، نرم افزار همراه با كد منبع آن بهصورت مجاني و بدون هيچگونه محدوديت در استفاده در اختيار همه قرار مي گيرد. اين نرم افزارها در اكثر نظامها از جمله نظامهاي مربوط به كتابخانه ها د رابعاد وسيع توسعه يافته و بعضا در كتابخانه هاي معتبر دنيا در حال بهره برداري مي باشند.


پیشرفت های اخیر در فن آوری اطلاعات و ارتباطات همه امور را تحت تاثیر قرار داده است و کتابخانه ها نیز از این امر مستثتی نبوده اند . کتابخانه ها می کوشند تا دسترسی  به اطلاعات و سطح خدمات خود را از طریق همراه شدن با تغییرات مربوط  به فن آوری بهبود بخشند . و منابع کتابخانه ها روز به روز به سمت الکترونیکی شدن پیش می رود بنابراین ضروری است کتابخانه ها  با استفاده از نرم افزار ها سطح خدنات خود را ارتقا داده و با بهره گیری از نرم افزارهای جامع کتابداری و کتابخانه های  رقمی منابع خود را از نقاط مختلف برای کاربرانشان در خور مشاهده و قابل استفاده کنند.

در سال های اخیر کوشش های فراوانی در جهان برای طراحی و استفاده از نرم افزار ها ی متن باز در حوزه کتابداری و اطلاع رسانی آغاز شده است و کتابخانه های بسیاری حتی در کشورهای پیشرفته  با توجه به مزیت ها و قابلیت های گوناگون این نرم افزار ها از آن ها استفاده می کنند.


نرم افزار متن باز چیست؟

نرم افزار متن باز نرم افزار هایی هستند که آزادانه و بدون پرداخت  هیچ هزینه ای مورد استفاده قرار می گیرند . همراه با نرم افزار های متن باز کدهای منبع نیز در دسترس قرار می گیرند  و این مورد یکی از وجوه تمایز این نوع نرمافزار ها از نرم افزار های تجاری هست. کدهای منبع باز دست کاربران را باز می گذارد  تا اصلاحات و تغییرات مورد نیاز را در نرم افزار ایجاد کنندو دوباره آنها را منتشر سازند.


اگر مفاهیم متن‌باز/آزاد بودن نرم‌افزار، از اغلب افرادی که دانش کامپیوتری دارند، پرسیده شود، خواهند گفت که نرم‌افزار آزاد/متن‌باز باید شامل کد اولیه برنامه به هر زبانی (Perl, PHP, C, C++,…) که نوشته شده، باشد و...

 جهت کاربردهای محلی نیز بتوان آنرا تغییر داد. پس از آن نیز بتوان آنرا، سلسله‌مراتبی، بطور "آزاد" تکثیر نمود. البته مفاهیم رسمی "نرم‌افزار آزاد" و "نرم‌افزار متن‌باز" جنبه‌های دیگری از کاربرد نرم‌افزار و توزیع آنرا در برمی‌گیرد که در درک تفاوتهای این نوع نرم‌افزار با انواع خصوصی و تجاری‌اش بسیار کمک می‌کند.

پیشگامان متن‌باز ويژگی های  نرم‌افزار های متن‌باز رادر 10 عبارت ارائه داده‌اند:

1.       نرم‌افزار باید بدون نیاز به حق امتیاز یا هرگونه پرداختی برای فروش، امکان توزیع به صورت آزاد را داشته باشد.

2.       کد منبع باید در دسترس باشد؛ اگر توزیع نرم‌افزار شامل کد منبع نیست، برنامه‌نویس باید بتواند نرم‌افزار را به‌راحتی پیدا كند، تا امکان تغییر آنرا داشته باشد. (برای مثال از یک صفحه‌ی وب، قابل download باشد)

3.       اعمال تغییرات و کارهای بعدی روی برنامه امکان‌پذیر باشد و این برنامه‌های جدید را باید بتوان تحت همان شرایط برنامه‌ی اولیه و نرم‌افزار اصلی تکثیر کرد.

4.       نگهداری تمامیت کد منبع اولیه، چه با نیاز به تغییر جهت توزیع به عنوان فایلهای وصله‌ای، و چه با نیاز به وجود نگارشهای متفاوت، ممكن باشد.

5.       هیچگونه تبعیض و تمایزی بین اشخاص و گروهها وجود نداشته باشد.

6.       هیچگونه تبعیض و تمایزی بین هر فعالیتی که در راستای نرم‌افزار انجام می‌گیرد، وجود نداشته باشد.

7.       مجوز باید به هر کسی که یک کپی از برنامه را دریافت می‌کند، نیز اختصاص یابد؛ بدون اینکه آنها نیاز به توافق و هماهنگی با اجازه‌نامه‌ی دیگری داشته باشند.

8.       مجوز نباید به محصول یا توزیع خاصی اختصاص داشته باشد.

9.      مجوز، نباید به دیگر نرم‌افزارهایی که در طول پروژه‌ی مجوزگرفته‌ی جاری، توزیع و تکثیر شده‌اند، تعلق بگیرد.

10 مجوز نباید از فن آوری یا رابطه های خاصی جانبداری کند.


OSI فهرستی از مجوز های مصوب را در سایت http://www.opensource.org/license دارد. GPL/LGPL محبوب‌ترین مجوز های نرم‌افزارهای متن‌باز/آزاد هستند.



مزایاي نرم‌افزارهای متن‌باز

1.             در دسترس بودن کد متن و اجازه تغیر آنها

در دسترس بودن کد منبع این امکان را به کاربران میدهد تا بتوانند نرم افزار ها را طبق نیاز های خود تغییر دهند و تنظیم کنند یا آن را با سخت افزار ها  و نرم افزار ها ی جدید سازگار نمایند. همچنین با در دسترس بودن کدهای متن کاربران راحت  تر می توانند اشکاالات سامانه را شناسایی و بر طرف سازند بر خلاف برنامه های تجاری  که آنها را فروشندگان نرم افزار ها ارتقا می دهند  ارتقا و توسعه این نرم افزار ها به وسیله کاربران بهره بردار انجام می شود.

2.            حق اتشار بعد از انجام اصلاحات و تغییرات

کاربران می توانند تغییرات لازم را در این نرم افزار ها ایجاد کنند و آنها را دوباره منتشر سازند. بدین ترتیب امتیاز ناشی از تغییر پذیر ی نرم اافزار در عرصه فراخ متن باز و ارتقای آن به کاربران بر میگردد.

3.             ارتقا و پشتیانی

نرم افزار متن باز به نهاد منفردی وابسته نیست و  ارتقای آن به دست جامعه بهره بردار انجام می شود. در نرم افزار های تجار ی با کنار گیری شرکت نرم افزار ی از  ادامه کار بهره برداران از آن نرم افزار  با مشکل ارتقا و پشتیبانی مواجه می شوند ولی پشتیبانی نرم افزارهای متن باز دائمی است و هرگز قطع نخواهد شد.

4.            رایگان بودن

دریافت نرم افزار هیج هزینه ای ندارد و رایگان است . ممکن است بهره برداران غیر ماهر برای نصب و راه اندازی نرم افزار هزینه هایی پرداخت کنند که این هزینه ها به نسبت هزینه خرید راه  اندازی و پشتیبانی نرم افزارهای تجاری خیلی ناچیز است.

5.            نداشتن محدودیت برای استفاده

بر خلاف نرم افزارهای تجاری در این نرم افزار ها هیچ گونه محدودیتی برای  استفاده  وجود  ندارد       

نرم‌افزارهای آزاد از نظر کاربر نيز مزایایی دارند:

 عدم وابستگی به فروشنده،

 امکان برطرف کردن اشکالات در محل،

امکان افزودن امکانات جدید مورد نیاز کاربر،

آزادی و نیز کسب درآمد از کار دیگران(!)


از نظر تولید کننده نیز مزایای متعددی می‌توان برشمرد. از جمله اینکه:

 برنامه در دسترس عده بیشتری قرار می‌گیرد،

 اشکالات برنامه سریعتر پیدا می‌شود،

 برنامه به سرعت بهتر و بهتر می‌شود،

 تولید کننده بهتر می‌تواند تواناییهای خود را نشان دهد؛

 همچنین سایر آزادیهایی که به تولیدکنندگان این نرم‌افزارها داده می‌شود از جمله‌ی این مزایا می‌باشند.

استفاده مجدد از کد، زمان تولید و توسعه را کاهش می‌دهد و نتایجی قابل پیش‌بینی فراهم می‌آورد. با دسترسی به کد منبع، عمر سیستمهای متن‌باز و ارتقای آنها به طور نامتناهی قابل افزایش است.


 ویژگیهای کیفی و ریسکهایی که در پروژه‌های متن‌باز وجود دارد، به شرح زیر است:

          قابلیت سفارشی کردن

          قابلیت استفاده از نرم‌افزار/ اعتبار

          قابلیتهای عملیاتی

          توازن

          انعطاف‌پذیری

          عمر

          کارایی

          کیفیت سرویس و پشتیبانی

          امنیت

          سهولت مدیریت/ سطح دشواری

          ریسک در تقسیم پروژه به بخشهای کوچکتر

·                 قابلیت استفاده از برنامه‌های کاربردی



در پروژه‌های متن‌باز هزینه‌ها در دو بخش هزینه‌های مستقیم و غیر مستقیم پخش می‌شوند. هزینه‌های مستقیم عبارتند از:

o         سخت‌افزار و نرم‌افزار

          نرم‌افزار: قیمت خرید

             ارتقاء و دیگر عوامل اضافی

             پرداخت جهت گرفتن اجازه‌نامه

o         هزینه‌های پشتیبانی

          داخلی: نصب و راه‌اندازی


             رفع اشکالات

             ابزار پشتیبانی (کتاب، CD، ...)

          خارجی: نصب و راه‌اندازی


             رفع اشکالات

o         هزینه‌های کارمندان

          مدیریت پروژه

          تولید/ مهندسی سیستم‌ها

          راهبری سیستم‌ها: مدیریت خرید

          سایر مدیریتها

          آموزش


هزینه‌های‌ غیرمستقیم عبارت است از:

o         هزینه‌های پشتیبانی

          پشتیبانی کلی سیستم

          آموزشهای اتفاقی

          آموزشهای رسمی

          تولید برنامه‌های کاربردی


نرم افزارهاي متن باز و كتابخانه ها

توسعه و کاربرد نرم افزار های متن باز آزاد از سال 1999 افزایش چشمگیری در کتابداری و اطلاع رسانی داشته است .  کتابخانه ها تلاش های مضاعفی را در جهت تهیه سامانه های اطلاعاتی نوین کردند. این کوشش ها منجر به ظهور نرم افزار های متن باز در حوزه کتابداری و اطلاعات برای دسترسی اشاعه و مدیریت اطلاعات شد.

کتابخانه هایی که از نرم افزارهای تجاری استفاده می کنند برای ارتقای این گونه نرم افزار ها معمولا با تاخیر اقدام شرکت و هم چنین صرف هزینه های بالا روبرو هستند. نرم اافزارهاي متن باز آزاد می توانند راه حلی برای مشکلات مربوط به ارتقا نیز باشند . بیشتر طرح های متن بازآزاد مربوط به کتابخانه ها در دانشگاهها و سازمان های غیر انتفاعی انجام می شوند .


نرم افزار های متن باز و کتابداران

نرم افزار های متن آزاد فرصت هایی را برای کتابداران ایجاد کرده است و کتابداران می توانند در پیشبرد و توسعه نرم افزار های متن باز نقش داشته باشند . نقش کتابداران در توسعه نرم افزار ها ی متن باز با تلاش ها و ارتباط نزدیک جامعه توسعه دهندگان آن و کاربران صورت می گیرد. در پروژه های مربوط به کتابداری و اطلاع رسانی اگر چه بیشتر کتابداران از مهارت های برنامه نویسی کافی برخوردار نیستند ولی دانش وسیعی در حوزه نخصصی خود دارند که برنامه نویسان فاقد آن هستند و نیازمند همکاری کتابداران برای توسعه پروژه می باشند.

در طرح های مربوط به کتابداری  کتابداران می توانند فعالانه در توسعه این نرم افزارها و بومی سازی و انجام تغییرات لازم درآنها باتوجه به نیاز های کتابخانه های مختلف شرکت کنند و می توانند کمبود ها و اشکالات برنامه ها را به برنامه نویسان گزارش کرده و پیشنهادها ی کوثر خود رادرراستای توسعه و تکامل آن ها ارائه دهند.

رابط کاربری نقش موثری در استفاده از نرم افزار دارد . کتابدران کشورهای مختلف خصوصا کشورهای در حال توسعه در ترجمه رابط کاربری برای نرم افزار ها ی متن باز حوزه کتابداری و علوم اطلاعات به زبان های محلی خود فعالیت چشمگیری دارند.

+ نوشته شده توسط قاسم موحدیان در شنبه 1388/08/16 و ساعت 18:51 |

نمایه سازی استنادی


از مسايل پيچيده عصر انفجار اطلاعات ، پديده نوظهور ارزيابي پژوهش ، پژوهشگران و دانشمندان، و نيز شناخت و دسترسي به منابع مورد نياز مراجعان در ميان انبوه متون موجود است. نمایه های استنادی یکی از ابزارهای مهم برای ارزیابی دانشمندان ،پژوهشگران ، سازمانها ، دانشگاه ها ، دانشکده ها و موسسات مي باشند.به عبارتي، نمايه استنادي يكي از بسترهايي است كه ميتواند به عرضه كتابشناختي مقالات كليدي و برجسته علمي دست بزند. هم چنين از طريق نمايه‌هاي استنادي مي توان به ارزيابي كمي و كيفي توليدات علمي،  مطالعه تاريخ وساختار علم ، شناخت رابطه بين استنادها و ترسيم ساختار موضوعي رشته هاي علمي دست يافت.

زیر بناهاي فکري :

کل مباحث مربوط به نمایه سازی استنادی، به استناد ها و ارتباط بین استناد های مقاله ها توجه دارد . بر این اساس همه قضاوت ها در این مورد نه تنها با کمیت استناد ها بلکه در بطن خود با کیفیت استادها (یا نفوذ یک نوشته درنوشته های دیگر) در ارتباط است. بر این اساس در قضاوت های مبتنی بر تحلیل استنادها  ضروری است که زیر بناهای فکری این گونه تحلیلها جدا مورد توجه باشد تا زیر بنای قضاوتی کیفی که بر اساس کمیت ها انجام می شود، باز شناخته شود. دانشممندانی که در این حوزه  فعالیت دارند بر این باورند که چون مطالعه مستقیم  رفتار ها و فعالیت های منجر به تولید ، اشاعه و کسب اطلاعات علمی بسیار دشوار و در پاره ای موارد غیر علمی است به ناچار باید به روش غیر مستقیم توسل جست و آثار بر جا ی ما نده از این فعالیتها را مورد مطالعه  قرار داد .  هر استناد به نوشته ای می تواند امتیازی برای اهمیت  نوشته مورد استناد، تلقی شود. زیرا عالمی به احتمال در سطح علمی نویسنده ، با استناد به نوشته بر اهمیت نوشته و نویسنده آن در تولید نوشته خود اشاره دارد. ساده تر اینکه  این امر نوعی اعتبار بخشی به نوشته خود بر اساس نوشته شخص دیگری است بدیهی است شخص دیگر و یا نوشته دیگر خود باید اعتباری داشته باشد که به اعتبار مقاله استناد کننده بیافزاید . فرض شده است نوشته ای که با رها توسط دیگران مورد استناد قرار گرفته معتبر تر از نوشته است که کمتر مورد استناد قرار گرفته است براین اساس آنچه در نمایه استنادی باید مورد توجه باشد کیفیت متون است. (دیانی)

در سال 1953، ويليام سي آدير ، معاون پيشين مؤسسه تهيه‌كننده "استنادهاي شپرد"، در نامه‌اي به يوجين گارفيلد پيشنهاد به‌كارگيري استنادهاي نوشته‌هاي علمي را به وي ارائه داد. گارفيلد در آن سال‌ها در طرح ولش در زمينه تهيه نمايه‌هاي پزشكي كتابخانه پزشكي جان هاپكينز فعاليت مي‌كرد. به‌دنبال اين پيشنهاد، گارفيلد پي‌برد كه تقريبآ هر جمله‌اي در مقالات مروري بر پايه استنادي به آثار پيشين است كه مي‌توان آنها را به‌منزله مجموعه‌اي از عناصر نمايه‌سازي درنظر گرفت. تبديل اين عناصر به‌شكلي ثابت براي نمايه‌سازي مسئله‌اي عمده بود. نتيجه ايجاد ارتباط ميان انديشه شكل‌گيري طرح ولش و ساختار "استنادهاي شپرد" منجر به تهيه و توسعه نمايه استنادي آثار علمي توسط گارفيلد گرديد (4:7). گارفيلد در سال 1955 طي مقاله‌اي در نشريه >علوم< ، فكر ايجاد نمايه استنادي علوم را عرضه كرد.

تاریخچه نمایه سازی استنادی:


در سال 1873  برای اولین بار مفهوم نمایه استنادی توسط فرانک شپرد برای کشف چگونگی برخورد با موارد پیشین ارائه شد(حری،1362). در سال  1953 نظام نمایه سازی شپرد به عنوا ن یک نظام نمایه سازی علمی مورد بررسی قرار گرفت . یوجین گارفیلد در سال 1954 مقاله ای درباره نمایه استنادی برای متون علمی نوشت (واینستاک،1971) و سرانجام فکر تدوین نمایه استنادی علوم را در سال 1955 گارفیلد ارائه کرد . در سال 1961 موسسه ملی بهداشت برنامه مشترکی را با موسسه اطلاعات علمی برای تهیه نمایه استنادی در حوزه ژنتیک آغاز کرد. گارفیلد در سال 1963 باری نخستین بار استفاده از این ابزار را برای ردیابی مقالات علمی همگانی ساخت(عصاره، 1381).

 تعريف استناد :

·    استناد یعنی یادداشت ارجاعی به اثری که از آن عبارتی یا جمله­ای (به صورت مستقیم یا غیرمستقیم) نقل شده است یا ارجاعی به یک اثر یا یک منبع موثق به منظور اثبات صحت یک مطلب یا یک نظر (سلطانی و راستین، 1379، ص.14).

«نارين» در سال 1976 استناد را مساوي با قبول صحت و درستي يک مدرک توسط مدرک ديگر تعريف کرده­است. براي مثال هرگاه مدرک الف در سياهه ارجاع­هاي مدرک ب ظاهر شود، بيانگر اين است که مدرک الف توسط مدرک ب به ­عنوان يك منبع اطلاعاتي در حمايت از يک انديشه يا يک واقعيت و... مورد استناد واقع شده است.
در تعريف ديگر، استناد عبارت است از ارجاعي به يک مدرک پيشين که توسط يک مدرک تازه‌انتشار­يافته داده مي­شود. آن مدرکي که استناد مي­دهد، «مدرک استناد­کننده»[8] و مدرکي که مورد استناد قرار مي‌گيرد، «مدرک استناد­شونده»[9] ناميده مي­شود (King 1987).
به عقيده «سانديسون»[10] (1989) استنادها تنها مجموعه­اي از اطلاعات کتابشناختي موجود در پايان مقاله يا به صورت پانوشت يا داده­هاي به­دست­آمده از نمايه­هاي استنادي نيستند؛ استناد بيانگر تصميم نويسنده است که قصد دارد رابطه بين مدرکي را که در دست تهيه دارد با متون ديگر،‌‌ نشان بدهد.
«کامپاناريو»[11] (2003) از استنادها به ­عنوان يادداشت­هاي موجود در متن اصلي يک اثر علمي ياد مي­کند که يک ارجاع کتابشناختي به اثري انتشار­يافته مي­دهند که اين مرجع، توسط نويسنده استفاده يا نقل­قول شده است.
در بيان ديگر، استناد يادداشت کوتاهي است که يک منبع اطلاعاتي يا يک عبارت نقل‌شده را به رسميت مي­شناسد و تصديق مي­كند (Answers 2007).

استناد‌ها در آثار علمي جايگاه ويژه اي دارند و در واقع يک مقاله علمي زماني معتبر است که به آثار و متون آن موضوع استناد نمايد

تفاوت ارجاع و استناد

دو واژه «ارجاع» و «استناد» در  غالباً مترادف هم و به جاي يكديگر به كار مي‌روند، اما در زبان انگلیسی بین دو واژه استناد (Citation) و ارجاع (Reference) تفاوت قائل می شوند. ارجاع به معناي هدايت كردن به سوي منبعي براي تأييد نكته‌ای، و در مقابل استناد پذيرش درستي مطلبي از سوی منبعي ديگر است.  اگر مدرک   R حاوی پانویس کتابشناختی باشد که مبین استفاده از مدرک C  و یا شرح و توضیح آ ن باشد، آنگاه R حاوی  ارجاعی به C بوده C و دارای  استنادی از R است. تعداد ارجاعات متعلق به یک مدرک  بر اساس  تعداد مدارک موجود در فهرست منابع و ماخذ در قالب پانویس یا یادداشت های پایانی و غیره محاسبه می شود؛ در حالی که تعداد استنادهای متعلق به آن با جستجو در نوعی نمایه استنادی و تعیین تعداد مدارک دیگری که ان را ذکر کرده اند ، به دست می اید.(پرایس،1970)

نمايه سازي استنادي:


حری (1362) نمایه استنادی را سیاهه منظمی از مقالات استناد کننده که همراه هر یک از آنها سیاهه ای از مقالات استناد شده  آمده باشد،  تعریف می کند. مقاله استناد کننده را متن (source)و مقاله مورداستناد را ماخذ یا سند(citation) می نامند.


 نمایه استنادی یا نمایه سازی استنادی نوعی نمایه سازی است که امکان بازیابی مقاله های منتشر شده در مجله های علمی را بر مبنای استنادهای دریافتی از سایر مقاله ها و ارجاع ها به سایر مقاله ها فراهم می نماید. در واقع، نوعی نمایه است که آثار پیشین که در آثار پسین به آنها استناد شده را فهرست می نماید. این نوع نمایه بیشتر توسط پژوهشگران برای جایابی منابع مرتبط و کسب اطلاع بیشتر در مورد یک موضوع یا مسأله منتشر شده پیشین استفاده می شود.


دلایل پیدایش وتوسعه نمایه سازی استنادی


سه عامل منجر به توسعه نمایه سازی استنادی بعد از سال 1950 میلادی شد.


اولین عامل نیاز به راه حل بهتر جهت میریت اطلاعات


 با ورود و تزریق دلارهای حکومتی به تحقیق وتوسعه در جنگ جهانی دوم جامعه پژوهش به طور طبیعی شروع به آشکار ساختن اسناد یافته های خویش از طریق کانال پذیرفته شده نشریات علمی منتشر شده کرد. رونق و رشد متعاقب متون منجر به ایجاد نیازی جهت نمایه سازی وبازیابی که بسیار موثر تر و کاراتر نسبت به مدل های جاری از نمایه ها ی متون برای نشان دادن موضوعات ویژه شدو با توجه به  هزینه بر بودن و زمان بر بودن و کاربر بودن نمایه سازی دستی نیاز به راه حلی بهتر جهت مدیریت اطلاعات احساس شد.

دومین عامل رشد نارضا یتی همراه با افزایش ظرفیت نمایه سازی موضوعی جهت برآوردن نیاز های محققان بود.

به خاطر این مساله یک نمایه موضوعی زمان زیادی برای افزوده شدن مواد به نمایه می برد.  ماهها طول می کشید تا محققان از یافته های منتشر شده در زمینه مورد نظر خود و دیگر زمینه ها که با زمینه مورد نظر آنان مرتبط بود آگاهی داشته باشند. بنابراین محدودیت هایی در نمایه سازی موضوعی در اصطلاحات بازیابی وجود داشت و اصطلاحات مناسب برای یک رشته تخصصی الزاما همان معنی را برای محققان دیگر رشته ها که شاید هم پوشانی با  هم داشتند را نمی دادند. و دانشمندان نیاز داشتند که از تحقیقات انجام یافته  اطلاع داشته باشند  تا تحقیقاتشان را بر اساس پژوهش هایی که از طریق بررسی مناسب متون به دست آورده اند استوار سازند.

هم چنین موضوع امید وار کننده که خودکار سازی می تواند راه گشای مشکلات باشد سومین عامل در توسعه نمایه سازی استنادی بود .

 خود کار سازی در دهه 1950 با محیط مجازی امروز فا صله زیادی داشت اما هیجان بسیار ی برای استفاده از مزیت های بالقوه که از کاربرد کامپیوتر در گردآوری و پردازش اطلاعات حاصل می شد وجود داشت و حکومت ایالات متحده امیدوار بود که خود کار سازی می تواند مشکلات نمایه سازی دستی را را کاهش داده و حتی به طور کامل از بین ببرد.


هدف نمایه سازی استنادی:


هدف نمایه سازی استنادی عبارت است از:

·         فراهم آوردن امکان جستجو و بازیابی اطلاعات؛

·         معرفی پیشینه های پژوهش از طریق استنادها و ارجاع ها؛

·         از سر راه برداشتن مشکلات زبانی و مسائل گزینش واژگان در بازیابی اطلاعات؛ و

·         ارزیابی آثار علمی بر مبنای میزان استناد به آنها.


كاربرد هاي نمايه استنادی:


یافتن مقالاتی که مقاله مورد نظر را مورد استناد قرار داده اند .


نمایه سازی استنادی راه حلی است برای جستجوی روو به آینده در متون از نقطه شروع از یک مقاله . برای مثال چنانچه یک مقاله بسیار خوبی درباره یک موضوع ویژه که در سال 1992 منتشر شده داشته باشید ، می توانید از نمایه استنادی علم استفاده کنید(از طریق وب علم) جهت یافتن مقالاتی که بعد از سال 1992 منتشر شده اند وآن مقاله را مورد استناد قرار داده اند .


یافتن مدت زمان مورد استناد واقع شدن مقالات و تعیین شاخص h محققان


تعیین بهترین مجلات در رشته مورد نظر

اطلاعاات استنادی برای رتبه بندی مجلات در حوزه موضوعی ویژه معمولا بر اساس عامل تاثیر موسسه اطلاعات علمی استفاده می شوند.


درست کردن ارجاعات قدیمی و مبهم 


معرفی اثار جدید دانشمندان در حوزه های علمی


ارزیابی آثار علمی و ترسیم ساختار دانش


بررسی پیشینه تاریخی هر علم



دياني، محمد حسين. باز خواني زير بنا و ملاحظات نظري نمايه سازي استنادي، کتابداري و اطلاع رساني، دوره : ،

شماره : 35، پاييز 1385، ص. 5 تـا 10


عصاره، فريده.،(و ديگران ...) .نمايه استنادي(S.C.I): ساختار و کاربردهاي آن، رهيافت, دوره : -، شماره : 27، بهار 1381، ص. 236 تـا 243


Garfield, E. 1955. Citation indexes for science: A new dimension in

documentation through association of ideas. Science, 122 (3159): 108-111. Available at: http://www.garfield.library.upenn.edu/essays/v6p468y1983.pdf


Garfield, E. (1979/1983). Citation Indexing: Its theory and Application in Science, Technology and Humanities. New York: Wiley & Sons.  (Reprinted by ISI Press, 1983). Available at: http://www.garfield.library.upenn.edu/ci/title.pdf


Thomson ISI. 2005. History of citation indexing. http://scientific.thomson.com/knowtrend/essays/citationindexing/history/


Weinstock, M. 1971. Citation indexes. In: Kent, A. (ed.), Encyclopedia of Library and Information Science. New York: Marcel Dekker, Vol. 5: 16-41. Available at: http://garfield.library.upenn.edu/essays/V1p188y1962-73.pdf

+ نوشته شده توسط قاسم موحدیان در شنبه 1388/05/03 و ساعت 14:47 |

۱) قانون ريشهء دوم (جذر) پرايس براي بارآوري علمي؛

2) قانون تراكم "گارفيلد"؛

3) قانون كتاب سنجي "سن گوپتا".

پرايس پيش‌بيني كرد كه: تعداد برجستگان علم در مقام مقايسه، كّل دانشمندان جهان، بسيار كم است. در قانون ريشهء دوّم (جذر) خود، مي‌گويد كه جمعيت با اندازه "N" شامل برجستگان كارآيي به اندازه "راديكال N" است. يا بعبارت ديگر نصف مقاله‌هاي علمي را نويسندگاني مي نويسند كه تعدادشان برابر است با جذر تعداد كل نويسندگان مقاله هاي علمي.
گارفيلد در قانون تراكم خود معتقد است: يك تراكم پايه‌اي در مجلات، قلب يا هستهء اصلي تمام زمينه‌هاي علمي است. سن گوپتا با تجزيه و تحليل 98780 داده‌هاي استنادي كه در هشت زمينهء زيست پزشكي يعني: پزشكي، بيوشيمي، ميكروبيولوژي، فيزيولوژي، داروسازي، علم ژنتيك، اعصاب و بيوفيزيك، جمع آوري و تنظيم كرده بود، دريافت كه كل اطلاعات داده‌ها، با يافته‌هاي "برادفورد" هماهنگ است و به علاوه داده‌هاي اطلاعاتي وي در ارتباط با هر يك از اين هشت موضوع زيست پزشكي به نتيجهء جالبي منتهي مي‌شد كه خود سبب تعميم قانون "برافورد" مي‌گشت. با توجه به تعميم قانون "برادفورد"، "سن گوپتا" قانون كتاب سنجي جديدي، بدين شرح ارائه كرد:
در طي دوران تحول سريع و رشد روزافزون يك دانش، مقاله‌هاي مهّم در آن موضوع با تعداد فزاينده در نشريه‌هايي انتشار مي‌يابند كه دور از آن موضوع هستند. بنابراين، در طي چنين دوراني، گروه كوچكي از نشريات كه بيشترين قسمت مطالب برجسته تخصصي را منتشر مي‌كند، شامل مطالب تعداد فراواني از مجلات غيرتخصصي است. قانون سن گوپتا را از نظر فرمول رياضي مي‌توان اين گونه نوشت: f (x+y)=a+b log (x+y),
كه f (x+Y) تعداد كل ارجاعهايي است كه در اولين تعداد (x+y) پربارترين مجله‌هاي مدرج است، و x تعداد پربارترين مجله‌هاي همان زمينه است، و y پربارترين مجله هاي خارج از آن رشته و y بزرگتر از x است، b,a,(y>x) دو عدد ثابت هستند.


) سن‌گوپتا، آي.ان. "مروري بر كتاب‌سنجي، اطلاع‌سنجي، علم‌سنجي و كتابخانه سنجي". ترجمه مهردخت وزيرپور كشميري. اطلاع‌رساني. دوره دهم، 2 و 3 (1376): 38-58؛

+ نوشته شده توسط قاسم موحدیان در شنبه 1388/02/19 و ساعت 18:51 |


از اواسط دهه 1990، اصطلاحات مختلفي نظير شبكه‌سنجي[2]، وب‌سنجي، اينترنت‌سنجي[3]، سايبرسنجي[4]، و كتابسنجي وب[5] براي اشاره به اين مفهوم در متون به‌كار رفته است. وب‌سنجي را "مطالعه كمّي جنبه‌هاي توليد و استفاده از منابع اطلاعاتي، ساختارها، و فناوري‌ها در محيط وب با استفاده از مباني نظري كتابسنجي و اطلاع‌سنجي " تعريف كرده‌اند و ميان آن و "سنجي"هاي ديگر تفاوت قائل شده‌اند.


حوزه های مطالعاتی وبسنجی :

چهار حوزه مطالعاتي در تحقيقات و مطالعات مرتبط با حوزه وب‌سنجي عبارتند از:

 1) تجزيه و تحليل كمي و كيفي محتواي صفحات وب؛

2) تجزيه و تحليل كمي و كيفي (معنايي) ساختار پيوندهاي وبي؛

 3) تجزيه و تحليل ميزان استفاده از وب (اغلب از طريق فايل گزارش وب)

 4) تجزيه و تحليل فناوري‌هاي وب (شامل ارزيابي عملكرد موتورهاي كاوش وب).



 لارسون يكي از پيشگامان تجزيه و تحليل ساختار پيوندهاي فرامتني در محيط وب به‌شمار مي‌آيد  و روسو نيز در 1996 نخستين مطالعه جامع اطلاع‌سنجي را در محيط وب انجام داد. اما مفهوم وب‌سنجي، آن‌گونه كه امروزه موردنظر است، براي نخستين بار توسط آلميند و اينگورسن مطرح شد و اصطلاح "وب‌سنجي" به‌طور رسمي توسط آنها به‌كار رفت. 


کاربرد های وب سنجی:


1.      سنجش میزان تاثیر گذای وب سایت ها

2.      سنجش میزان رویت وب سایت ها : مرئی بودن (میزان رویت) یک وب سایت بستگی به تعداد پیوندهایی دارد که به آن داده می شود . هر چه تعداد پیوندهای دریافتی یک وب سایت بیشتر باشد امکان اینکه مورد بازدید کاربران قرار گیرد بیشتر می شود و بنابراین تاثیر بالقوه بیشتری در میان جامعه محققان خواهدداشت . هر چه وب سایت از بسامد پیوندهای دریافتی بالاتری بر خوردار باشد از میزان رویت بالاتری نیز در محیط وب بر خوردار خواهد بود.

3.      برسی همکاری بین وب سایت ها : برای مشخص کردن همکاری بین وب سایت ها باید میزان هم پیوندی های  میان این وب سایت ها تحلیل شود(هم پیوندی به این معناست که پیوند دو وب سایت همواره در کنار هم در پیوند های سایت سومی ظاهر شوند.)

4.      تعیین وب سایت های هسته : وب سایت های هسته ، وب سایت هایی هستند که بیشترین مفاهیم  اطلاعات پایه را در زمینه موضوعی مورد نظر تحت پوشش قرار می دهند.

5.      تحلیل محتوای صفحات وب : در محیط وب با استفاده از شیوه های وب سنجی می توان به تحلیل و سنجش محتویات یک وب سایت یا سایت های مربوط به موضوعی خاص پرداخت و با دسته بندی و تحلیل داده های گردآوری شده به توصیف وضعیت موجود یا تصمیم گیری برای فعالیتی جدید اقدام کرد.

6.      بررسی فتار اطلاع یابی و تورق کاربران در محیط وب : در وب سنجی علاوه بر مطالعه وب می توان داده هایی درباره چگونگی تعامل افراد با وب را نیز جمع آوری کرد. جمع آوری داده ها برای این کار شامل مطالعه کاربران یا افرادی است که از وب استفاده می کنند.


تحلیل پیوند ها :

مهم ترین مبحث مطرح در مطالعات وب سنجی مطالعه بر روی پیوند ها ست .

پیوند ها یه عنوان پل ارتباطی بین سایت های وبی تعیین کننده وضعیت وب سایت ها از نظر محتوا، ارتباطات موضوعی و اهمیت هستند. پیوند مجموعه دستوراتی جهت انتقال از یک صفحه وب به صفحه وب دیگر است.


 انواع پیوند ها:


1.      پیوند دریافتی :

به پیوندی گفته می شود که یک صفحه وب از سایر صفحات وب در یافت می کند . این مفهوم معادل واژه استناد در آثار چاپی است. این نوع پیوند ممکن است داخلی یا خاری باشد یعنی یک صفحه وب ممکن است از صفحه دیگر موجود در سایتی که این صفحه درون آن واقع شده است پیوندی دریافت کرده باشد یا یک صفحه وب خارج از سایت به آن پیوند داده باشد.

در برخی منابع این پیوند ها به عنوان پیوند دریافتی خارجی و داخلی معروف هستند.

میزان پیوند های دریافتی یک وب سایت در محیط وب نشانگر وضعیت رویت آن وب سایت است . بنابر این می توان گفت که هر چه پیوند های دریافتی یک وب سایت یشتر باشد نشان دهنده این است که در آن ب سایت اطلاعات مفید تری وجود دارد که کاربران این وب سات ها به آنا نیاز دارند و آنها را یشتر مورد استفاده قرار می دهند. این نیاز یا علاقه کاربران به این وب سایت ها در محیط وب از طریق پیوند نشان داده می شود .

هر چه تعداد پیوند های در یافتی بیشتر باشد اعتبار وب سا یت بیشتر است . مهم ترین عنصر تعیین کننده اهمیت ، اعتبار ، مورد استفاده قرار گرفتن و بالاخره رویت وب سایت ها در محیط وب ، میزان پیوند های دریافتی وب سایت هاست .


2.      پیوند بیرونی :

به پیوند ی گفته میشود که از یک صفحه وب موجود در یک سایت به صفحه وب موجود در سایت دیگری داده می شود و در واقع معادل ارجاع در آثار چاپی است.


  3.      خود پیوندی:

به پیوند ی گفته می شود که یک صفحه وب در یک سایت به همان صفحه و یا صفحه های دیگر موجود در همان سایت می دهد .

خود پیوند ها ساختاری منطقی را برای سازماندهی صفحات وب در سرور های  محلی انعکاس می دهند. هر چه میزان خود پیوند ی های یک وب سایت یشتر باشد ، نشانکر این است که اطلاعات و صفحات درون وب سایت به خوبی به هم ربط داده شده اند .


4.       هم پیوند ی :

به این معناست که پیوند دو وب سایت در کنار هم و در سایت سومی ظاهر شود .این وضعیت مشابه حالت هم استنادی در منابع چاپی است.

وقتی دو نوشته یا وب سایت با یکدیگر هم استنادی یا هم پیوندی داشته باشند، نشان دهنده نوعی رابطه بین آنهاست به عبارت دیگر آنها اشتراکی در حوزه کاری، روش های مورد استفاده ، و اطلاعات مورد علاقه دارند که بااعث شده در کنار هم در سایت دیگر ظاهر شوند. در تحلیل های وب سنجی مطالعه هم پیوندی از این نظر اهمیت داارد که به شناسایی سایت های هسته هر حوزه کمک می کند .


5.      مجموع پیوند ها:

به کلیه پیوند هایی گفته می شود که یک صفحه وب از سایر صفحه ها وب در یافت کرده است.


روش های وب سنجی :

1.      تعیین میزان هم پیوندی در سایت ها

2.      چگونگی تعیین وب سایت های هسته:

به منظور شناسایی و معرفی وب سایت های هسته از فرمول زیر استفاده می شود.

 Au = t/n

Au= شاخص تعیین وب سایت هسته

t = مجموع پیوند های دریافتی وب سایت های مور مطالعه ،

n = تعداد وب سایت های مورد مطالعه

برای محاسبه ابتدا تمام پیوند های دریافتی وب سایت های مورد مطالعه را باهم جمع کرده و عدد حاصل را بر تعداد وب سایت هایی که پژوهش بر روی آنها صورت گرفته است تقسیم می کنیم .

عددی به عنوان شاخصض به دست می آید هر گاه تعداد پیوند های دریافتی وب سایتی از عدد حاصل از فرمول بیشتر باشد آن وب سایت جزء وب سایت های هسته به حساب می آید.


عامل تاثیر گذار وب :

عامل تاثیر گذاروب ابزاری کمی برای رتبه بندی ، ارزیابی، طبقه بندی ، مقایسه وب سایت ها، و دامنه های سطح بالا و سطح پایین ارائه می کند . هر قدر عامل تاثیر گذار بیشتر باشد نشانه بالابودن میزان شهرت و اعتبار سایت است .

به طور کلی عامل تاثیر گذار وب عبارت ازتعداد پیوند ها به یک وب سایت تقسیم بر تعداد  صفحات وب موجود در آن سایت است.

اینگورسن سه نوع عامل تاثیر گذار را تعریف کرد . این سه نوع عامل تاثیر گذار عبارتند از


 عامل تاثیر گذار داخلی ،

 عانل تاثیر گذار خارجی

و عامل تاثیر گذار کلی . هر یک از عوامل به شرح زیر محاسبه می شوند.



تعداد خود پیوندی های وب سایت

                                                                                  = عامل تاثیر گذار داخلی

تعداد صفحات نمایه شده آن وب سایت در موتور کاوش مورد استفاده 


تعداد پیوند های دریافتی (خارجی )  وب سایت           

                                                      = عامل تاثیر گذار خارجی تجدید نظر شده

تعداد صفحات نمایه شده آن وب سایت در موتور کاوش مورد استفاده



     تعداد کل پیوند های وب سایت (در یافتی، خود پیوندی)

                                                                                = عامل تاثیر گذار کلی

     تعداد  صفحات نمایه شده آن وب سایت در موتور کاوش مورد استفاده


                      عامل تاثیر گذار تجد ید نظر شده :


عامل تاثیر گذار تجدید نظر شده(دریافتی) بیانگر رتبه واقعی یک سایت است . اگر ضریب تاثیر تجدید نظر شده بالا باشد به طور حتم سایت از رتبه بالایی برخوردار است و چنانچه این ضریب تاثیر به صفر نزدیکتر باشد به طور قطع سایت از رتبه بسیار پایینی برخوردار است. پیوندهای دریافتی  خارجی یک  سایت نشان دهنده اهمیت ن سایت از نظر دیگران است . به این معنا که مطالب ارائه شده یا موضوعات مطرح شده در این سایت از چناناهمیت و اعتباری برخوردارند که این سایت  یا سایتهای دیگری به آن پیوند بر قرار کرده اند . برقراری پیوند به سایت علاوه بر اینکه مهم بودن و به نوعی اعتبار یک سایت را نشان میدهد ، باعث شناسایی بیشتر آن سایت توسط موتورهای کاوش شده و در نتیجه اطلاعات آن سایت در نتایج جستجوهای انجام گرفته از طریق موتورهای کاوش نمایان می شود . بنا براین یکی از راههای تعیین اعتبار و اهمیت سایتها محاسبه میزان پیوند های در یافتی و عامل تاثیر گذار تجدید نظر شده سایت هاست. 


 مشکلات و مسائل وب سنجی :

1.      ناپایداری صفحات و سایت های وب

2.      استناد و غیر علمی بودن آن در برخی موارد

3.      مسائل زبانی

4.      مساوی شدن ضریب تاثیر سایت ها با صفحات متفاوت

5.       مسائل موتور های کاوش به عنوان ابزار های گرد آوری اطلاعات

6.      پدیده وب نوشت (وبلاگ)

[1] . Webometrics                                                

[2]  Netometrics                                                                                                                    

[3] Internatometrics

[4] Cybermetrics

[5] Web Bibliometry   


دایره المعارف کتابداریُ ذیل واژه وب سنجی

زین العابدینی، محسن.وب سنجی : اصول و مبانی. فصلنامه کتاب، پاییز 86.ص 195-202

نوروزی، علی رضا، وب سنجی : چالش های پیش رو. {online}. 1384

سهیلی، فرامرز، وب سنجی : پیدایش، گسترش و کاربرد های آن در کتابداری و اطلاع رسانی. همایش شهید بهشتی ، 1385


+ نوشته شده توسط قاسم موحدیان در شنبه 1388/02/19 و ساعت 18:45 |

شاخص های علم سنجی :


برخی از چیز ها را می توان به طور مستقیم  اندازه گرفت مانند حجم و سرعت شی. ولی اندازه گیری مستقیم برخی پدیده ها بسیار مشکل و گاهی غیر ممکن است مثلا اندازه گیری کیفیت زندگی ، خوشبختی، نوآوری.

بناراین از شاخص ها به این دلیل استفاده می کنیم که اطلاعاتی راجع به چیزهایی که اندازه گیری آنها دشوار است در اختیار ما قرار می دهند و در مباحث علم سنجی نیز شاخص هایی به همین منظور ابداع و به کار گرفته می شود.


تعریف شاخص علم و فناوری:


 شاخص علم و فناوریرا میتوان به عنوان آماره هایی که جنبه های کمیت پذیر تولید؛ نشر و کاربرد علم و فناوری را اندازه می گیرد؛تعریف نمود.


عامل تاثیر(IF) :


گارفیلد بهره گیری از عامل تاثیر برای مطالعه میزان تاثیر گذاری یک مجله در ارتباط با مجلات دیگر، در رشته کتابداری و اطلاع سنجی را پیشنهاد کرد. وی عامل تاثیر مجلات را در رشته های علمی تهیه و در مجله گزارش های استنادی (JCR) منتشر کرد . عامل تاثیر یک مجله عبارت است از نسبت بین استنادهای در یافتی به مقالات انتشار یافته در طول یک دوره زمانی معمولا یک دوره دوساله برای بررسی در نظر گرفته می شود.     


            همه استنادها در سال Y به مقالات منتشر شده در (Y-1)+(Y-2)                 

                                                                                                 = عامل تاثیر                                                                                                                                  

                              مقالات قابل استناد طی (Y-1)+(Y-2)


نمایه فوری :

این نمایه روش دیگری شبیه عامل تاثیر است . از نمایه فوری به منظور تعیین سرعت استناد مقالات در یک مجله استفاده می شود. نمایه فوری در JSR  به دین صورت محاسبه می شود :




                                    تعداد استناد های دریافتی در سال X

                                                                                        =  نمایه فوری

                                    تعداد مقالات انتشار یافته در سال X


نیم عمر :

عبارت است از مدت زمانی که در طول آن نصف ارجاعات یک مجله منتشر شده اند.


  ارزش متیو:

نحوه محاسبه ارزش متیو بدین صورت است تعداد استناد ها به مقاله های یک مجله در یک دوره پنج ساله را به تعداد مقاله های همان مجله  و در همان دوره (پنج ساله) تقسیم می کند و عدد به دست آمده را با همین نسبت ها در کل حوزه مورد پژوهش می سنجد.

A= تعداد استناد ها به مقاله های یک مجله در یک دوره پنج ساله

B = تعداد کل مقاله های منتشره در همان مجله و در همان دوره زمانی

C = تعداد کل استناد های دریافت شده در حوزه پژوهشی خاص

D = تعداد کل مقاله های این حوزه      


          M =                                                 



شاخص هرشh :


جی .ای هرش  در سال 2005 شاخصی را پیشنهاد کرد که به شاخص h  شهرت یافت. اینن شاخص با استفاده از شمارش استناد ها به حاصل کار یک محقق  در طول حیات علمی وی امتیاز می دهد.

اگر h  مقاله از کل مقالات منتشر شده یک محقق ، طی n سال کار علمی ، هر کدام حداقل h بار استناد دریافت کرده باشند آن محقق دارای شاخصی رابر با h  است.بدیهی است که هر کدام ازبقیه مقالات این محقق (یعنی تفاضل h  از کل مقالات وی) دارای تعداد استناد هایی کمتر از h  هستند.

  محدودیت ها و کاستی های شاخص h :

تکیه صرف بر  این شاخص می تواند احتمال دستکاری برای بالا بردن این شاخص از جمله خود استنادی و استناد به همکاران را موجب شود و این امر مخصوصا در مجلات دارای ضریب تاثیر کمتر عامل خطری بالقوه در ایجاد شاخص h  بالاست. چرا که در تعین شاخص h  ضریب تاثیر مجله و نوع آن مدنظر نیست و این می تواند باعث افزایش استناد های مصنوعی  و غیر واقعی افراد  به یکدیگر در این نوع مجلات و درنتیجه افزایش کاذب شاخص h  آنان باشد. بر همین اساس توجه به دیگر معیار های علم سنجی می تواند در کنار هم وجه چند جانبه رویکرد علکمی محقق را به دست دهد.

کلی و جنیون ضمن بر شمردن محدودیت های انواع شاخص متداول علم سنجی از جمله شاخص های متاثر از تعداد استناد ها (مثل شاخص h ) اظهار می دارند که تعداد استناد ها تحت تاثیر خود استنادی ، استناد به همکاران و پر استناد بودن ذاتی مقالات مروری نسبت به مقالات پژوهشی قرار می گیرد.

آنها به تاثیر پذیری شاخص h  از جنسیت محقق (به جهت استناد کم به مقالات زنان نسبت به مقالات مردان)، محل اقامت وی، متغیر بودن مقدار آن برای محققان رشته های علمی مختاف و نوسان زیاد آن بر اثر اختلاف جزعی در مدت زماتن فعالیت علمی محققان جوان و تازه کار اشاره می کنند.


 شاخص g  :

اگه شاخص h  را به دلیل توجه آن به تاثیر مقالات ، عدم تاثیر پذیری آن از مقالات کم استناد و یا بدون استناد و معدود مقالات پر استناد تمجید می کند و در عین حال تاکیدمی کند که این شاخص تداوم استناد به مقالات و تعداد استناد به مقالات دارای شاخص h  را مد نظر ندارد و اظهار می کند که توجه به مقالات سیار تاثیر گذارو بسیار پر استناد هم د راین میان ضرورت دارد . وی شاخص دیگری موسوم به g  را پیشنهاد می کند که عبارت است از ییشترین تعداد مقالات که در مجموع دارای g2 (g×g)  استناد و یا بیشتر هستند .

 هر قدر تعداد استناد به مقالات پر استنا یک محقق بیشتر باشد ، شاخص g منتسب به وی هم بزرگتر است.

  شاخص h1:

باتیستا و دیگران شاخص مکمل دیگری ملهم از شاخص h  ، موسوم به شاخص h1 یشنها کرده اند . آنان ضمن بر شمردن مزایای شاخص h  از جمله عدم تاثیر پذیری ان از مقادیر بالا و آسانی محاسبه آن ، متاثر بودن آن از رشته علمی مورد بررسی اشاره می کنند و این که تعداد استناد به مقالات تحت تاثیر عامل خمود استنادی و تعداد نویسندگان یک مقاله قرار می گیرد.

بین شاخص h  و تعداد نویسندگان یک مقاله همبستگی بالایی وجود دارد. بنابر این باید راهی وجود داشته باشد که بتوان تاثیر ناشی از تعداد نویسنگان را در یک مقاله موجود در طیف شاخصh  از بین برد و این امکان با تقسیم  مجذور شاخص h  بر متوسط تعداد محققان مشاکت کنند ه در مقالات طیف h  حاصل می سود که شاخص h1  است و عبارت است از تعداد مقالاتی که حداقل h1 مورد استناد دریافت داشته اند و نشان دهنده سهم کار فردی هر محقق است.  ازآنجا که در رشته های مختلف علمی نویسندگان متعددی در نوشتن یک مقاله سهیم هستند با به دست آوردن h1  شاخص معقول تری برای مقایسه محققان رشته های مختلف بر اساس برون داد خود محقق به دست می آید و به دین گونه ناهمگنی شاخص h  در رشته های مختلف علمی تعدیل می شود.


عمرانی ، ابراهیم ، مروری بر شاخص های برون داد ها ی پژوهشی.، فصلنامه کتاب. پاییز 86.ص 111-112

میرزایی، عباس، شاخص هرش. فصلنامه کتاب. پاییز 86،ص108-110

 سن‌گوپتا، آي.ان. "مروري بر كتاب‌سنجي، اطلاع‌سنجي، علم‌سنجي و كتابخانه سنجي". ترجمه مهردخت وزيرپور كشميري. اطلاع‌رساني. دوره دهم، 2 و 3 (1376): 38-58؛


+ نوشته شده توسط قاسم موحدیان در شنبه 1388/02/19 و ساعت 18:35 |
این عکس را از بوفه مرکزی یکی از دانشگاههای بزرگ سراسری گرفته ام...




+ نوشته شده توسط قاسم موحدیان در پنجشنبه 1388/02/17 و ساعت 17:18 |


جنجال برانگیزترین کتابهای جهان !!


در تمام ادوار کتابهایی بوده اند که به خاطر محتوای مطالبشان در مورد فساد و بدنامی ‌مذهبی، زبان زشت و مستهجن، خشونت، تبعیض نژادی، مسائل جنسی و یا سیاسی جنجال‌های زیادی به پا کرده و در این زمینه‌ها مطالب حساسی را به وضوح و یا خیلی تند و افراطی عنوان کرده و همواره از زمان انتشارشان موج شدید مخالفت را از سوی جامعه عمومی، سازمانهای سیاسی و مذهبی متوجه خود ساخته اند.

ليست کتابها بدين شرح است:

1.هاکلبری فین، مارک تواین، 1884
2. دنیای جدید را نجات بده (
Brave New World)، آلدوس هوکسلی، 1932

3. کتاب 1984، جورج اورول، 1949
5. لولیتا، ولادیمیر ناباکوف، 1955


6. من می‌دانم پرندگان فقسی چرا آواز می‌خوانند، مایا آنجلو، 1970

7. کتاب آشپزی آنارشیست، ویلیام پاول، 1971

8. آیات شیطانی، سلمان رشدی، 1989

9. سری کتابهای هری پاتر، جی.کی.رولینگ، 2001

10. رمز داوینچی، دن براون، 2003

جهت کسب اطلاعات بيشتر درباره اين کتابها اینجاکليک کنيد

+ نوشته شده توسط قاسم موحدیان در پنجشنبه 1388/02/17 و ساعت 17:5 |